Chào mừng Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới

Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới được Liên đoàn Sức khỏe Tâm thần Thế giới (World Federation for Mental Health – WFMH) khởi xướng và tổ chức định kỳ vào ngày 10 tháng 10 hằng năm. Đây là dịp để nâng cao nhận thức của cộng đồng về sức khỏe tâm thần, thúc đẩy sự thấu hiểu, giảm kỳ thị và tăng cường sự quan tâm, nguồn lực dành cho chăm sóc sức khỏe tâm thần trên toàn cầu.
Năm 2026, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) lựa chọn chủ đề – “Lắng nghe trải nghiệm: Tiếng nói chân thực, thay đối thực chất”. Thông điệp năm nay nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng và lắng nghe tiếng nói từ chính những người có trải nghiệm sống với các vấn đề sức khỏe tâm thần. Việc tiếp thu những trải nghiệm thực tế không chỉ giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn về những khó khăn mà người bệnh và gia đình đang đối mặt, mà còn là cơ sở quan trọng để xây dựng những chính sách, dịch vụ và hoạt động chăm sóc sức khỏe tâm thần thiết thực, phù hợp với nhu cầu thực tế.
Đây cũng là lời kêu gọi thúc đẩy những thay đổi trong cách nhìn nhận và chăm sóc sức khỏe tâm thần: giảm kỳ thị và phân biệt đối xử, tăng cường sự tham gia của người bệnh, chuyển dịch mạnh mẽ hơn sang các mô hình chăm sóc dựa vào cộng đồng và không ngừng nâng cao chất lượng hệ thống chăm sóc sức khỏe tâm thần.
Sức khỏe tâm thần cần được nhìn nhận toàn diện
Sức khỏe tâm thần là một phần không thể tách rời của sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Sức khỏe tâm thần không chỉ đơn thuần là không mắc một rối loạn tâm thần, mà còn liên quan đến khả năng suy nghĩ, học tập, nhận biết và điều hòa cảm xúc, duy trì các mối quan hệ, thích ứng với những thay đổi và tham gia vào đời sống gia đình, xã hội.

Tại Việt Nam, sức khỏe tâm thần ngày càng nhận được sự quan tâm của cộng đồng và hệ thống y tế. Tuy nhiên, người gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần vẫn có thể phải đối mặt với nhiều rào cản như sự kỳ thị, mặc cảm, thiếu hiểu biết về bệnh và những khó khăn trong việc tiếp cận các dịch vụ chăm sóc phù hợp.

Vì vậy, nâng cao nhận thức cộng đồng, khuyến khích tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn khi cần thiết và xây dựng một môi trường không kỳ thị là những yếu tố quan trọng trong chăm sóc sức khỏe tâm thần.

Lắng nghe trải nghiệm – một phần quan trọng của chăm sóc sức khỏe tâm thần. Mỗi người bệnh có một câu chuyện, hoàn cảnh và hành trình riêng.
Nhân viên y tế có kiến thức chuyên môn về bệnh lý, chẩn đoán, điều trị và phục hồi chức năng. Trong khi đó, người bệnh và người chăm sóc có những hiểu biết đặc biệt được hình thành từ chính trải nghiệm của mình: những khó khăn trong cuộc sống, những thay đổi về cảm xúc và hành vi, những trở ngại trong quá trình tìm kiếm sự giúp đỡ cũng như những điều khiến họ cảm thấy được hỗ trợ hoặc chưa được đáp ứng.
Vì vậy, trải nghiệm sống của người bệnh là một nguồn tri thức có giá trị, bổ sung cho kiến thức chuyên môn trong quá trình chăm sóc sức khỏe tâm thần.
Lắng nghe người bệnh không chỉ là hỏi họ đang cảm thấy như thế nào. Đó còn là việc tôn trọng câu chuyện, nhu cầu, mong muốn, những khó khăn và cả những kỳ vọng của họ đối với quá trình điều trị và phục hồi.
Hãy cùng tạo nên một môi trường nơi mọi người có thể nói về sức khỏe tâm thần và tìm kiếm sự giúp đỡ mà không phải sợ hãi vì định kiến.
Sức khỏe tâm thần là một phần của sức khỏe. Chăm sóc sức khỏe tâm thần không chỉ là trách nhiệm của ngành y tế mà cần sự tham gia của gia đình, nhà trường, nơi làm việc, cộng đồng và toàn xã hội.