Sàng lọc tiền sản giật – Chủ động bảo vệ mẹ và bé!
Theo thống kê, tại Việt nam tiền sản giật khoảng 10,7- 18,4%, các trường hợp tử vong cho thai phụ. Trên thế giới có hơn 10 triệu ca mắc tiền sản giật mỗi năm. Đây là bệnh lý nhiễm độc thai nghén, có thể ảnh hưởng đến hầu hết các cơ quan trong cơ thể.
- Tiền sản giật là gì?
– Tiền sản giật là một hội chứng bệnh lý toàn thân do thai nghén gây ra trong 3 tháng cuối của thai kỳ (từ tuần thứ 20) với 3 triệu trứng tăng huyết áp, protein niệu và phù.
– Biến chứng tiền sản giật nguy hiểm cho mẹ và thai nhi thường gặp?
+ Hội chứng HELLP: Xuất hiện ở 4-12% mẹ bầu gồm: tan máu, men gan cao, tiểu cầu thấp. Biến chứng này có thể gây suy đa cơ quan, nguy hiểm tính mạng;
+ Sinh non: Trường hợp nặng: bác sĩ có thể buộc chỉ định sinh sớm để cứu mẹ và bé. Tuy nhiên trẻ sinh non có thể gặp vấn đề về hô hấp, miễn dịch và phát triển;
+ Rau bong non: Tiền sản giật làm tăng nguy cơ nhau bong sớm, gây chảy máu nặng, đe dọa cho tính mạng cả mẹ và con;
+ Thai nhi chậm tăng trưởng: Máu nuôi nhau thai bị hạn chế, thai không nhận đủ oxy và dưỡng chất, dẫn đến chậm phát triển.
+ Sản giật: đây là một trong những tai biến sản khoa gây tử vong hàng đầu;
+ Tổn thương cơ quan: có thể ảnh hưởng đến thận, gan, phổi, tim, mắt, gây đột quỵ hoặc chấn thương não, tùy mức độ nặng nhẹ.
+ Nguy cơ tim mạch lâu dài: Phụ nữ từng bị tiền sản giật có nguy cơ cao mắc bệnh tim về sau, đặc biệt nếu tái diễn hoặc sinh non. Cho đến nay chưa có bất kỳ chuyên gia hay cơ quan y tế nào đưa ra nguyên nhân chính thức gây nên hội chứng tiền sản giật ở phụ nữ mang thai. Các yếu tố có thể ảnh hưởng làm tăng khả năng xuất hiện tiền sản giật, đó là:
– Mang thai lần đầu;
– Mang đa thai;
– Có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường;
– Béo phì (BMI cao);
– Gia đình từng có người bị tiền sản giật.
- Khi nào cần sàng lọc?
– Tốt nhất ở quý I thai kỳ (11 – 13 tuần 6 ngày);
– Có thể sàng lọc bổ sug ở quý 2 nếu chưa được thực hiện trước đó.
- Sàng lọc bằng cách nào?
– Đo huyết áp, xét nghiệm máu, nước tiểu;
– Siêu âm Doppler động mạch tử cung, để đánh giá dòng máu nuôi thai;
– Kết hợp xét nghiệm sinh hóa (nếu cần).
- Mẹ bầu cần làm gì để phòng ngừa?
– Khám thai định kỳ, đúng lịch để theo dõi sức khoẻ của mẹ và bé;
– Trang bị kiến thức và tuân thủ tư vấn của bác sĩ, giúp thai kỳ an toàn;
– Ăn uống khoa học, hạn chế tiêu thụ muối, không rượu bia thuốc lá, đủ dinh dưỡng cho mẹ và thai nhi;
– Theo dõi hằng ngày: huyết áp, cân nặng, nước tiểu để phát hiện sớm bất thường;
– Khi có dấu hiệu lạ, đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.
- Thông điệp truyền thông
“Sàng lọc tiền sản giật – Phát hiện sớm để thai kỳ an toàn!”
Tài liệu tham khảo:
- Phác đồ điều trị tiền sản giật – sản giật (PĐ.01.SB) ban hành ngày 1/3/2022 của Bệnh viện Sản Nhi tỉnh Ninh Bình.
- Quyết định số 1911/QĐ – BYT về hướng dẫn sàng lọc và điều trị dự phòng tiền sản giật.
